به گزارش کاپیتان‌پرس و به نقل از فردای اقتصاد، شیرین ثابت‌قدم- استاد اقتصاد دانشکده امور عمومی دانشگاه آمریکن واشنگتن، در گفت‌وگوی تصویری با این رسانه، به تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد جهانی و فرصت‌های پیش‌روی کشورهای در حال توسعه پرداخت.
وی ضمن اشاره به ماهیت فراگیر این فناوری، اظهار کرد: هوش مصنوعی در دسته فناوری‌های عمومی قرار می‌گیرد؛ فناوری‌هایی که آثار آن‌ها به یک محصول یا صنعت محدود نمی‌شود و می‌توانند ساختار فعالیت‌های اقتصادی را در بخش‌های مختلف تغییر دهند.
این استاد اقتصاد، با مقایسه هوش مصنوعی با فناوری‌هایی همچون برق و اینترنت توضیح داد: اثر اقتصادی این تحولات زمانی آشکار می‌شود که استفاده از آن‌ها از کاربردهای محدود فراتر برود و در فرآیندهای تولید، خدمات و فعالیت بنگاه‌ها گسترش یابد.
افزایش بهره‌وری؛ مهم‌ترین ظرفیت اقتصادی هوش مصنوعی
ثابت‌قدم ضمن تاکید بر اینکه استفاده از هوش مصنوعی صرفاً برای انجام فعالیت‌های تکراری یا مکاتبات روزمره، تأثیر قابل‌توجهی بر رشد اقتصادی نخواهد داشت، گفت: ظرفیت اصلی این فناوری زمانی محقق می‌شود که در بخش‌های مختلف اقتصاد ادغام شود و بتواند بهره‌وری نیروی کار و بنگاه‌ها را افزایش دهد.
به گفته این عضو پژوهشی مؤسسه هوش مصنوعی کاربردی دانشکده کسب‌وکار کوگود، استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌ها، خدمات پزشکی، کشاورزی، آموزش و سایر فعالیت‌های اقتصادی می‌تواند ضمن کاهش زمان انجام برخی فرآیندها، امکان تخصیص مؤثرتر نیروی انسانی و منابع را فراهم کند.
این اقتصاددان ضمن اشاره به اختلاف برآوردها درباره آثار اقتصادی هوش مصنوعی، افزود: برخی اقتصاددانان افزایش رشد اقتصادی ناشی از این فناوری را در افق ۱۰ ساله حدود یک درصد برآورد می‌کنند، درحالی‌که برخی فعالان و سرمایه‌گذاران صنعت فناوری، پیش‌بینی‌های به‌مراتب بالاتری مطرح کرده‌اند.
ثابت‌قدم تاکید کرد: تحقق این ظرفیت‌ها به نحوه استفاده از فناوری و میزان ادغام آن در ساختار اقتصادی کشورها بستگی دارد.
فرصت اقتصادهای در حال توسعه برای بهره‌برداری از هوش مصنوعی
استاد اقتصاد دانشگاه آمریکن با اشاره به محدودیت منابع مالی و زیرساختی کشورهای در حال توسعه، تصریح کرد: این کشورها لزوماً نیازی ندارند سرمایه‌گذاری‌هایی مشابه آمریکا و چین برای توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی انجام دهند، بلکه می‌توانند با استفاده از فناوری‌های موجود، بخشی از شکاف بهره‌وری خود را کاهش دهند.
وی به رویکرد سه‌مرحله‌ای پذیرش، تطبیق و توسعه فناوری اشاره و اظهار کرد: کشورهای در حال توسعه ابتدا باید امکان استفاده گسترده از ابزارهای موجود را فراهم کنند، سپس این ابزارها را با نیازهای داخلی خود تطبیق دهند و در صورت برخورداری از ظرفیت لازم، به سمت توسعه فناوری حرکت کنند.
به اعتقاد این عضو پژوهشی مؤسسه هوش مصنوعی کاربردی، برای اقتصادی همچون ایران، بهره‌برداری از ظرفیت هوش مصنوعی در بنگاه‌ها، سازمان‌ها و بخش‌های مختلف تولید و خدمات می‌تواند در اولویت قرار گیرد؛ مسیری که الزاماً به سرمایه‌گذاری‌های عظیم در زیرساخت‌های توسعه فناوری نیاز ندارد، اما مستلزم فراهم شدن شرایط استفاده مؤثر از ابزارهای موجود است.
آینده بازار کار؛ تغییر مشاغل به‌جای حذف گسترده اشتغال
ثابت‌قدم در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به نگرانی‌ها درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار اظهار کرد: همانند سایر فناوری‌های عمومی، هوش مصنوعی نیز برخی فعالیت‌های شغلی را دگرگون می‌کند و به‌ویژه مشاغل مبتنی بر وظایف تکراری و فعالیت‌های ابتدایی بیشتر در معرض تغییر قرار دارند.
وی افزود: نیروهای جوانی که به‌تازگی وارد بازار کار می‌شوند، ممکن است بیش از سایر گروه‌ها تحت تأثیر تحول مشاغل قرار گیرند؛ بااین‌حال، مسئله اصلی نباید صرفاً حذف فرصت‌های شغلی باشد، بلکه باید بر توانمندسازی نیروی انسانی برای فعالیت در شرایط جدید تمرکز کرد.
این اقتصاددان تاکید کرد که تحولات فناورانه در کنار تغییر یا حذف برخی فعالیت‌ها، فرصت‌های شغلی تازه‌ای نیز ایجاد می‌کنند و آنچه اهمیت دارد، توانایی نیروی کار برای سازگاری با این تغییرات است.
به گفته ثابت‌قدم، آموزش مهارت‌های جدید، بازآموزی نیروی انسانی و فراهم کردن امکان استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند به افزایش بهره‌وری و کاهش پیامدهای منفی تحول بازار کار کمک کند.
وی همچنین ضمن اشاره به ظرفیت مشاغل دیجیتال و دورکاری برای افزایش مشارکت اقتصادی زنان، تأکید کرد که بهره‌برداری از این فرصت‌ها به زیرساخت‌های پایدار اینترنت، برق و ارتباطات و همچنین آموزش مهارت‌های متناسب با بازار کار جدید وابسته است.
مقررات‌گذاری نباید مانع توسعه اقتصادی هوش مصنوعی شود
ثابت‌قدم درباره نقش دولت‌ها در تنظیم‌گری هوش مصنوعی نیز گفت: مقررات‌گذاری باید متناسب با حوزه کاربرد این فناوری انجام شود و نباید به مانعی برای پذیرش و گسترش آن در فعالیت‌های اقتصادی تبدیل شود.
وی معتقد است محدودیت‌های گسترده در استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند فرصت بهره‌برداری بنگاه‌ها و نیروی کار از این فناوری را کاهش دهد؛ درحالی‌که فراهم کردن امکان استفاده گسترده از ابزارهای موجود، ظرفیت افزایش بهره‌وری و سودآوری فعالیت‌های اقتصادی را تقویت می‌کند.
به گفته این اقتصاددان، اگرچه در حوزه‌های حساس و مسائل اخلاقی به ضوابط مشخص نیاز است، اما در بخش‌های اقتصادی باید از ایجاد موانع غیرضروری برای پذیرش فناوری پرهیز کرد.
تحقق آثار اقتصادی هوش مصنوعی زمان‌بر است
استاد اقتصاد دانشگاه آمریکن در پایان با تأکید بر اینکه نباید انتظار داشت آثار اقتصادی هوش مصنوعی در کوتاه‌مدت به‌طور کامل آشکار شود، توضیح داد: بهره‌برداری مؤثر از این فناوری نیازمند طی شدن مراحلی شامل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، آموزش و در نهایت استفاده گسترده در فعالیت‌های اقتصادی است.
ثابت‌قدم ضمن اشاره به شرایط اقتصاد ایران افزود: عبور از این مراحل ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشد، اما هر اندازه زیرساخت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی سریع‌تر با این تحول سازگار شوند، امکان دستیابی به منافع آن نیز زودتر فراهم خواهد شد.
بر این اساس، از نگاه این استاد اقتصاد دانشگاه آمریکن، مسئله اصلی برای اقتصاد ایران نه رقابت پرهزینه با قدرت‌های فناوری در توسعه هوش مصنوعی، بلکه فراهم کردن شرایط پذیرش و بهره‌برداری از ابزارهای موجود است؛ مسیری که با تقویت زیرساخت‌ها، آموزش نیروی انسانی و پرهیز از محدودیت‌های غیرضروری می‌تواند به افزایش بهره‌وری و رشد اقتصادی کمک کند.
ویدئو کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در رسانه تصویری فردای اقتصاد، از این لینک مشاهده کنید.
انتهای پیام